สายด่วน 24 ช.ม. : 02 718 1515

ข่าวสารและกิจกรรม

การสร้างภูมิคุ้มกันด้วยวัคซีนเป็นหนึ่งในวิธีที่ดีในการป้องกันโรค โดยเฉพาะในวัยเด็กที่ภูมิคุ้มกันยังทำงานไม่สมบูรณ์และมีความเสี่ยงสูงในการติดเชื้อจากโรคอันตรายต่าง ๆ

พญ.อรนุช โพธิ์วิเชียร กุมารแพทย์ ประจำโรงพยาบาลเพชรเวช จะมาให้ข้อมูลเบื้องต้นในเรื่องของ วัคซีนเด็ก กันค่ะ

Q : วัคซีนหลักและวัคซีนเสริมต่างกันอย่างไร

A : การฉีดวัคซีนในเด็กเป็นเรื่องสำคัญ เพราะจะช่วยป้องกันเด็กจากโรคร้ายต่าง ๆ อาจมีคุณพ่อคุณแม่บางคนที่ไม่พาลูกไปฉีดวัคซีนด้วยเหตุผลส่วนตัว แต่หมอจะย้ำเสมอว่าโรคกลุ่มนี้เป็นโรคที่รักษายาก อันตรายมาก จึงมีการผลิตวัคซีนขึ้นมาเพื่อป้องกัน จัดเป็นวัคซีนที่บังคับให้เด็กทุกคนฉีด ฉะนั้นคุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกมาฉีดเพื่อป้องกันไว้  

วัคซีนสำหรับเด็กแบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ วัคซีนหลักและวัคซีนทางเลือกหรือวัคซีนเสริม ตัววัคซีนหลักจะมีการให้วัคซีนกับเด็ก 8 ชนิดเพื่อป้องกัน 10 โรคได้แก่ วัคซีนวัณโรคหรือวัคซีนบีซีจี วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี วัคซีนคอตีบ วัคซีนไอกรน วัคซีนบาดทะยัก วัคซีนโปลิโอ วัคซีนหัด วัคซีนหัดเยอรมัน วัคซีนคางทูม และวัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี 

ปัจจุบันมีวัคซีนที่สามารถป้องกัน 6 โรคได้ใน 1 เข็มคือ โรคไอกรน โรคคอตีบ โรคบาดทะยัก โรคตับอักเสบบี โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิบและโรคโปลิโอ โรคอันตรายเหล่านี้สมัยนี้ถึงพบเห็นได้น้อยลงแต่ก็ยังมีอยู่จึงไม่สามารถวางใจได้ ถ้าหยุดวัคซีนไปโรคก็อาจจะมาได้ อย่างเช่น โปลิโอ โรคนี้ถ้าเป็นแล้วเดินไม่ได้จะน่าสงสารเพราะมีผลต่อเขาในอนาคตมาก สำหรับวัคซีนไม่ได้ฆ่าเชื้อโรคเพียงแต่สร้างภูมิต้านทานในร่างกายของเราเพื่อจะไม่ให้เป็นโรคเพราะเชื้อโรคก็ยังมีอยู่ทั่วไป ถ้าเราไม่สร้างภูมิขึ้นมาก็อาจจะป่วยขึ้นมาได้ เพราะฉะนั้นป้องกันไว้ดีกว่า

 

Q : ฉีดครบป้องกันได้ตลอดชีวิต? 

A : โดยส่วนใหญ่คุณพ่อคุณแม่จะให้ความสำคัญกับการพาลูกไปฉีดวัคซีนในตอนเด็ก ๆ แล้วเข้าใจว่าหากได้รับครบถ้วนแล้ว ภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นสามารถป้องกันได้ตลอดชีวิต แต่ความจริงแล้วภูมิคุ้มกันบางอย่างอาจจะลดลงตามเวลา ทำให้เมื่อโตขึ้นมาเป็นวัยรุ่นก็มีความเสี่ยงที่จะติดเชื้อเหล่านั้นได้อีก เช่น โรคคอตีบ ไอกรน บาดทะยัก จึงแนะนำเด็กในวัยนี้ควรได้รับวัคซีนเข็มกระตุ้นซ้ำ เพราะโรคเหล่านี้เป็นโรคสำคัญและอันตรายถึงชีวิตได้

 

Q : วัคซีนหลักที่เด็กจะได้รับในแต่ละช่วงอายุ

A : วัคซีนหลัก เรียกว่าเป็นวัคซีนที่ให้เด็กทุกคนได้รับ โดยจะมีวัคซีน 8 ชนิดเพื่อป้องกัน 10 โรคสำคัญ รวมถึงมีวัคซีนรวมคือฉีดเพียงเข็มเดียวสามารถป้องกันหลายโรค โดยวัคซีนรวมที่มีใช้สามารถป้องกันได้ 6 โรคคือ คอตีบ ไอกรน บาดทะยัก ตับอักเสบบี เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิบและโปลิโอ ซึ่งจะแบ่งการรับวัคซีนแต่ละช่วงวัยดังนี้

1 เดือน ตรวจสุขภาพ
2 เดือน รับวัคซีนรวม ครั้งที่ 1
4 เดือน รับวัคซีนรวม ครั้งที่ 2
6 เดือน รับวัคซีนรวม ครั้งที่ 3
9 เดือน รับวัคซีนไข้สมองอักเสบเจอีเข็มที่ 1
1 ปี รับวัคซีนหัด คางทูม หัดเยอรมัน เข็มที่ 1
1 ปี 6 เดือน รับวัคซีนรวม ครั้งที่ 4
1 ปี 9 เดือน รับวัคซีนไข้สมองอักเสบเจอีเข็มที่ 2
2 ปี 6 เดือน รับวัคซีนหัด คางทูม หัดเยอรมัน เข็มที่ 2
4 ปี รับวัคซีน ป้องกันโรคคอตีบ ไอกรน บาดทะยัก และโปลิโอ ครั้งที่ 5
11 – 12 ปี รับวัคซีนรวมป้องกันโรคคอตีบ ไอกรน บาดทะยัก


ตัววัคซีนหลักหรือวัคซีนพื้นฐานนี้คุณพ่อคุณแม่สามารถพาลูกเข้ามารับวัคซีนได้ฟรีในสถานพยาบาลของรัฐทุกแห่ง สำหรับในโรงพยาบาลเอกชนอาจจะมีค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไป

Q : วัคซีนเสริมและช่วงอายุที่เหมาะสม

A : วัคซีนเสริมเป็นวัคซีนที่เลือกใช้เพิ่มเติมให้กับลูก โดยปัจจุบันมีวัคซีนเสริมสำหรับเด็กที่น่าสนใจอยู่ 6 ตัว ตามตารางดังนี้

วัคซีนป้องกันไวรัสโรต้า หยอดใส่ปาก 2 ครั้ง เมื่ออายุ 2 และ 4 เดือน หรือ 3 และ 5 เดือน
วัคซีนป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัส (IPD) อายุ 2 เดือน จนถึง 6 ปี
วัคซีนป้องกันเชื้อไข้หวัดใหญ่ อายุ 6 เดือนขึ้นไป ปีแรกฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 4 สัปดาห์ และฉีดทุกปี
วัคซีนป้องกันอีสุกอีใส อายุ 1 ปีขึ้นไป ควรได้รับ 2 ครั้ง ห่างกัน 1-2 ปี
วัคซีนป้องกันตับอักเสบเอ อายุ 1 ปีขึ้นไป ควรได้รับ 2 ครั้ง ห่างกัน 6 เดือน
วัคซีนป้องกัน HPV (มะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่) เด็กอายุ 9 ปีขึ้นไป


วัคซีนเสริมหรือวัคซีนทางเลือกเป็นวัคซีนที่มีประโยชน์ในการป้องกันโรค แนะนำให้เด็ก ๆ ได้รับแต่คุณพ่อคุณแม่จะต้องเสียค่าใช้จ่ายเอง เนื่องจากวัคซีนมีราคาที่ค่อนข้างสูงคุณพ่อคุณแม่สามารถปรึกษาคุณหมอเด็กและพาลูกไปรับวัคซีนเสริมได้ในโรงพยาบาลเลย

วัคซีนทั้ง 2 ประเภทล้วนมีประโยชน์และสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกัน การจะเลือกใช้วัคซีนเสริมตัวใด หรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคุณพ่อคุณแม่และคำแนะนำของกุมารแพทย์ หากคุณพ่อคุณแม่ท่านไหนต้องการข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้แผนกกุมารเวช โรงพยาบาลเพชรเวชได้เลยค่ะ